Historia
1901 - Towarzystwo Gimnastyczne "SOKÓŁ"
25 listopada 1901r. w
Królewskiej Hucie doszło do założenia najstarszego gniazda Towarzystwa
Gimnastycznego "Sokół" na terenia dzisiejszego miasta. Inicjatorembył Józef Tucholski z Bytomia; pierwszym prezesem został Tytus
Jaszkowski a naczelnikiem Jan Wieczorek. Do Polski "Sokół" przywędrował z Czech,
gdzie istaniał już od 1862 roku. Pierwsze koło Towarzystwa Gimnastycznego o tej
nazwie związało się we Lwowie w 1866r. Myśl przewodnia brzmiała:
"ćwiczyć przez gimnastykę ciało i ducha i stanowić kadry armji polskiej"
Po I wojnie światowej utworzony został Związek Sokolstwa Polskiego z siedzibą w Warszawie, a w 1920 roku odbył się pierwszy zlot dzielnicowy Związku Sokołów na Śląsku. W ten sposób zamknął się pewien etap działalności Towarzystwa, które w pierwszym ćwierćwieczu XX wieku zasłużyło się w walce o polskość Śląska. Dzielnica Śląska składała się wówczas z 13 okręgów, a te z kolei dzieliły się na gniazda. Okręg III [Królewska Huta] składał się z 14 gniazd. Naczelnikiem był Juliusz Szydło. W skład okręgu wchodziły, oprócz Królewskiej Huty, jeszcze [1919] Hajduki Wielkie, [1920] Nowe Hajduki, [1919] Chorzów Stary, a potem także gniazdo Maciejkowice [1920]. Warto zaznaczyć, że w 1904r. Katarzyna Kotulanka i Franciszka Kałużanka założyły potajemnie przed władzami pruskimi oddział "Sokolic" w Królewskiej Hucie, który jednak rozwiązano po ujawnieniu ich działalności. Po przyłączeniu Chorzówa do Polski w 1922r. "Sokoły" skupiły się bardziej na krzewieniu kultury fizycznej w myśl hasła:
"w zdrowym ciele, zdrowy duch"
Jednak nie były tokluby sportowe w dzisiejszym tego słowa znaczeniu.
Z kolei hasło Augusta Świdra:
"Ramię krzep, Ojczyźnie służ"
przyczyniło się do silnego umotywowania patriotycznego "sokołów", zwłaszcza na Górnym Śląsku, stąd też wielu z nich poległo w czasie powstań śląskich, I i II wojny światowej. Po tej ostatniej zlot "sokołów" odbył się w Krakowie, ale władze komunistyczne zlikwidowały ten ruch w 1947r. Odrodzenie nastąpiło dopiero po 1989r. Wtedy też reaktywowano w Chorzowie Dzielnicowy Ośrodek Sporu i Rekreacji, tzw. Sokolnia, który pod tą nazwą istnieje od 1993r., zaś sam budynek przy ul. Mazurskiej jest dużo starszy i się lat przedwojennych. Decyzję o budowie "Sokolni" podjął Zarząd Towarzystwa Gimnastycznego "Sokół" w Chorzowie Starym pod koniec 1928r. Budynek, wraz z salą gimnastyczną oraz boiskami do siatkówki i koszykówki, oddano do użytku w sierpniu 1931 roku; ostatecznie wszytko było gotowe w 1935r. Po wojnie zdewastowany obiekt i sekcja gimnastyczna przeszły pod opiekę "Azotów". Bez wielkich fanfar przez lata prowadzono tu "organiczną" pracę z dziećmi i młodzieżą, z czasem dochowują się także reprezentantów kraju. Samodzielny ośrodek odnowiony materialnie i oranizacyjnie, otwarto ponownie w październiku 1993r. Obecnie "Sokolnia" prowadzi sekcje akrobatyki sportowej, gimnastyki sportowej, aerobik dla kobiet i siłownię dla mężczyzn oraz gimnastykę dla osób w podeszłym wieku. Zajęcia prowadzone są raczej z myślą o rekreacji niż wyczynie sportowym. 13 grudnia 2003r. miała miejsce uroczystość nadania Ośrodkowi imienia Ryszarda Kafanke [1933-2002], długoletniego trenera I klasy, sędziego gimnastycznego, byłego gimnastyka, chorzowianina z dziada pradziada...